Krótka historia buta do koszykówki — od Chuck Taylor do dziś

But do koszykówki przeszedł drogę od płóciennego trampka bez amortyzacji po zaawansowaną konstrukcję z pianką spienianą azotem i płytą węglową. Oto krótka, konkretna historia tego, jak zmieniało się obuwie na parkiecie — i kto pisał jego najważniejsze rozdziały.

1917: Converse All Star i Chuck Taylor

Historia zaczyna się w 1917 roku, gdy Converse wypuściło płócienny but do koszykówki, początkowo pod nazwą „Non-Skids”. W 1921 roku do firmy dołączył Charles „Chuck” Taylor — półzawodowy koszykarz, który jako handlowiec zgłaszał pomysły na poprawę elastyczności i wsparcia kostki. Jego nazwisko trafiło na kostkę buta, a All Star stał się pierwszym sygnowanym trampkiem w historii i przez dekady zdominował parkiety. Z profesjonalnej koszykówki zniknął pod koniec lat 70., ale w kulturze i modzie żyje do dziś.

Lata 80.: era Air i Michaela Jordana

Prawdziwa rewolucja przyszła z amortyzacją powietrzną Nike i z jednym zawodnikiem. Zaprojektowany przez Petera Moore'a Air Jordan 1 zadebiutował w 1985 roku. NBA zakazała gry w niezgodnej z przepisami kolorystyce, a Jordan płacił 5000 dolarów grzywny za mecz — Nike zamieniło ten „zakaz” w genialną kampanię marketingową, która na zawsze zmieniła rynek. To wtedy but do kosza stał się produktem kulturowym. Relację obu marek rozkładamy w tekście Nike vs Jordan.

Wyścig technologii

Kolejne dekady to nieustanny wyścig amortyzacji: poduszki powietrzne Zoom Air, adidasowy Boost z eTPU, aż po lekkie pianki superkrytyczne (PEBA/Pebax). Buty stawały się lżejsze, bardziej responsywne i coraz bardziej wyspecjalizowane pod pozycje i style gry.

Dziś: superkrytyka i chiński przełom

Najnowszy rozdział pisze technologia pianek superkrytycznych — i, co ważne, coraz częściej piszą go marki spoza Zachodu. Li-Ning, Anta i 361° przeszły od imitacji do innowacji, oferując flagowe osiągi w ułamku ceny. Jak do tego doszło, opisujemy w tekście o chińskiej potędze, a same technologie — w przewodniku o piankach.